29 октября 2025
Оқиға 2004 жылы ДДҰ инсультты жаһандық індет деп жариялаған кезде басталды, ал 2006 жылы бұл Күнді белгілеген Дүниежүзілік инсульт ұйымы құрылды.
Инсульт - бітеліп қалған артерия немесе тамыр қабырғасының жарылуы салдарынан миды қанмен қамтамасыз етудің бітелуі нәтижесінде жүйке жасушаларының зақымдануы немесе өлімі болатын жағдай. Бұл ми тінінің бір мезгілде зақымдалуымен және оның функцияларының бұзылуымен бірге жүретін ми қан айналымының тез дамып келе жатқан бұзылуы.
Жыл сайын әлемде инсульт салдарынан 6,7 миллион адам қайтыс болады. Бұрын инсульт негізінен 55 жастан асқан науқастарда болса, қазір жағдайлардың үштен бір бөлігі 50 жастан төмен адамдарда кездеседі.
ИНСУЛЬТТІҢ 6 СИМПТОМЫ, олар оқшауланған түрде де, бір-бірімен белгілі бір үйлесімде де пайда болуы мүмкін:
КЕНЕТТЕН ПАЙДА БОЛАДЫ:
Қолдың және/немесе аяқтың әлсіздігі, ұюы және сезімталдықтың жоғалуы (әдетте дененің бір жағында);
Ұю және/немесе бет асимметриясы;
Сөйлеудің бұзылуы (сөйлеу бұзылады, анық айтылмайды);
Бір немесе екі көздің көру қабілетінің бұзылуы (бұлыңғыр көру, қос көру);
Жаяу жүрудің қиындауы, бас айналуы, тепе-теңдік пен координацияның жоғалуы;
Өте қатты бас ауруы.
ИНСУЛЬТ ТУДЫРУЫ МҮМКІН ФАКТОРЛАР,
жоғары қан қысымы,
қант диабеті,
холестерин деңгейінің жоғарылауы,
семіздік,
физикалық белсенділіктің болмауы,
темекі шегу,
алкогольді шамадан тыс тұтыну.
қант диабеті,
холестерин деңгейінің жоғарылауы,
семіздік,
физикалық белсенділіктің болмауы,
темекі шегу,
алкогольді шамадан тыс тұтыну.
Инсульт белгілерін дереу тану маңызды; емдеу неғұрлым тезірек басталса, соғұрлым қалпына келтіру жақсы болады.
Егер инсультке күдік туындаса, жедел жәрдем бригадасын шақырыңыз.
Инсульт басталғаннан кейін 3-4,5 сағат ішінде алғашқы көмек көрсету маңызды.
Инсульттің алдын алу:
Қан қысымын бақылау.
Темекі шегуден бас тарту.
Тұзды тағамдарды азайту.
Көкөністер мен жемістерді көбірек жеп, қант пен қаныққан жануар майын қоспау.
Алкогольден аулақ болыңыз. Алкогольді ішкеннен кейінгі алғашқы сағаттарда инсульт қаупі ең жоғары.
Қандағы холестерин деңгейін бақылау.
Спортпен шұғылдану. Тіпті орташа жаттығулар – серуендеу немесе велосипедпен жүру – жүрек-қан тамырлары ауруларының, соның ішінде инсульттің даму қаупін азайтады.
Тұрақты жұмыс-демалыс кестесін сақтау.
Стресске төзімділікті арттыру.
