Жаңалықтар мен акциялар

«Мен емханаға бармаймын және МӘМС-ті пайдаланбаймын», «Учаскемді де, дәрігерімді де білмеймін, олар мені іздемейді де». Өкінішке орай кейбір азаматтардан осындай пікірлерді естіп жатамыз. Енді біреулер тегін медициналық көмекті алу қиын, оған көп уақыт пен күш кетеді деп есептейді. Осыған орай, емханаға не үшін бару керек және МӘМС жүйесінің мүмкіндіктерін қалай пайдалануға болатынын зерттеп көрдік.

  Емханада тіркелген азаматтарға алғашқы медициналық-санитарлық көмек (МСАК) көрсетіледі. Бұл – медициналық көмектің базалық деңгейі. МСАК тіркелген тұрғындарды есепке алады, профилактикалық тексерулер өткізіп, флюорографияға түсіреді. Ауруларды ерте сатысында анықтауға, созылмалы науқастардың жағдайын бақылауға, асқынулар мен шұғыл госпитализацияны болдырмауға, жалпы халық денсаулығын тұрақты бақылауда ұстауға көмектеседі.

Сайып келгенде, МСАК – сіздің учаскелік дәрігеріңіз және сіз тіркелген емханаңыз. Кез келген алғашқы шағымдар пайда болған кезде профилактикалық мақсатта немесе бақылау үшін сол жерге жүгінесіз. Сондықтан өзіңіздің қай емханаға тіркелгеніңізді және дәрігеріңіздің кім екенін білу маңызды.

Учаскелік дәрігерге бару үшін МӘМС жүйесінде сақтандырылу шарт па?

Жоқ. Пациенттер учаскелік терапевтке немесе жалпы тәжірибе дәрігеріне «cақтандырылған» мәртебесінің бар-жоғына қарамастан бара алады. Бірақ кейін МӘМС пакеті аясында бейінді мамандардың кеңесі немесе медициналық қызметтер қажет болса, «cақтандырылған» мәртебесін алу керек.

Бейінді мамандарға жазылу үшін неге учаскелік дәрігерге бару керек?

Бейінді мамандарға жазылу терапевт арқылы жүргізіледі. Себебі ол бастапқы тексеру жүргізіп, алдын ала диагноз қояды және әрі қарайғы тексерудің қажеттілігін анықтайды. Пациентті қай маманға жолдау керектігін шешіп, қажетті талдаулар мен зерттеулерге жолдама береді. Мұндай тәсіл өздігінен емделудің алдын алып, негізсіз жүгінулерді азайтады және пациенттердің ағынын оңтайландырады. Осылайша, бейінді мамандар өз көмегіне шын мұқтаж жандарға көбірек уақыт бөле алады.

Анализдер мен диагностикаға жолдаманы қалай алады?

Кез келген кеңес беру және диагностикалық қызметті емдеуші дәрігер тағайындайды. Ол пациенттің жағдайын, шағымдарын және белгілерін қарайды. Егер тиісті көрсеткіштер болса, дәрігер зертханалық және өзге де зерттеулерге жолдама береді. Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде қызмет алу үшін пациенттің «сақтандырылған» мәртебесі болуы шарт.

Медициналық қызметкерлер профилактика, диагностика, емдеу және оңалтудың ең тиімді әдістерін таңдау кезінде клиникалық хаттамаларды басшылыққа алады. Талдаулар мен диагностикалық зерттеулерге жолдаманы тіркелген жеріңіздегі дәрігерден алуға болады. Әдетте бұл – терапевт, ол көрсеткіштер бойынша немесе профилактикалық тексеру аясында зерттеу тағайындайды.

Жеке клиникада МӘМС есебінен операция жасауға болатыны айтылды. Оған жолдаманы қалай аламын?

Ауруханаға жатқызу көрсеткіштері пациенттің жағдайына байланысты әртүрлі болуы мүмкін. Бірақ әдетте жедел ауырсынулар, созылмалы аурулардың асқынуы, жарақаттар немесе стационарлық бақылауды қажет ететін өзге жағдайлар жатады (ҚР Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 24 наурыздағы № ҚР ДСМ-27 бұйрығы «ҚР стационарлық жағдайларда медициналық көмек көрсету стандарты туралы»).

Ауруханаға жату үшін не істеу керек?• 

Тіркелген емханадағы дәрігерге жүгіну. Егер көрсеткіштер болса, маман тексеру жүргізіп, диагноз қою үшін қажетті зерттеулерді толық көлемде тағайындайды;
• Емхана жағдайында қажетті минималды тексеруден өту;
• Ауруханаға жатуға жолдама алу. Медициналық ұйымды өз дәрігеріңізбен бірге таңдай аласыз;
• Ауруханаға жату талонын алу. Ол арқылы «Емдеуге жатқызу бюросы» сайтында өз кезегіңізді бақылауға болады.

Жоғары технологиялық медициналық көмек көрсету (ЖТМК) үшін тіркелген медициналық ұйым профильдік маманның қорытындысына сүйене отырып, пациенттің құжаттарын ЖТМК жөніндегі комиссияға жолдайды.

Пациент тіркелген медициналық ұйым оған тиісті бейін бойынша осы қызметтерді көрсететін өзге ұйымды таңдау мүмкіндігі бар екенін хабарлауы тиіс.

ЖТМК жөніндегі комиссия жергілікті денсаулық сақтау басқармасының басшысы бұйрығымен жасалады және пациентті тиісті медициналық ұйымға жолдау мәселесін шешеді. Тегін медициналық көмектің кепілді көлемі (ТМККК) тізбесіне кірмейтін мамандандырылған медициналық көмек МӘМС жүйесінде немесе ақылы негізде көрсетіледі. Мамандандырылған көмектің көлемі, соның ішінде зертханалық және диагностикалық зерттеу әдістері, клиникалық хаттамаларға сәйкес айқындалады (Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 8 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-238/2020 бұйрығына сәйкес).

Егер маған жолдама беруден бас тартса не істеу керек?

Егер пациенттің қандай да бір медициналық қызметке көрсеткіштері бола тұра дәрігер жолдама немесе көмек беруден бас тартса емханалар мен ауруханаларда құрылған Пациенттерді қолдау және ішкі сараптама қызметіне жүгіне алады. Бұл қызмет «осында және қазір» қағидаты бойынша мәселелерді шешуге арналған.

Денсаулық сақтау саласындағы барлық өзгерістерден хабардар болу, өз құқықтарыңыз, жаңалықтар және медициналық көмектің сапасын арттыруға бағытталған реформалар туралы жедел білу үшін Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің ресми парақшаларына жазылуды ұсынамыз:

www.facebook.com/MinzdravRK

Instagram - healthcare.gov.kz

Telegram.- @DenMinPR

Бұл сіздерге медицинадағы соңғы жетістіктер, диагностика мен емдеудің жаңа әдістері, денсаулық сақтау саласына қатысты заңнамадағы өзгерістер, сондай-ақ денсаулығыңызды сақтауға арналған пайдалы кеңестер мен ұсыныстар туралы өзекті ақпаратты тұрақты түрде алуға мүмкіндік береді.

Денсаулық сақтау министрлігінің ресми ресурстарына жазылу арқылы сіз маңызды салалық жаңалықтарды бірінші болып біліп, медициналық қызметтер туралы саналы таңдау жасауға және денсаулығыңыз туралы көбірек хабардар болуға көмектесесіз.

30-31 қазанда Павлодар өңірінде «Дені сау әйел – салауатты кәсіпорын» пилоттық жобасы іске қосылды.

«АМАНАТ» партиясы Павлодар облыстық филиалының әйелдер қанаты «Шығыс» разрезі, Екібастұз ГРЭС-1, Ақсу ферроқорытпа зауытында жұмыс істейтін әйелдерге арналған ақпараттық-сауықтыру шарасын өткізді.

Кездесу «Қан айналымы жүйесі ауруларының (артериялық гипертензия, цереброваскулярлық бұзылулар), жатыр мойны және сүт бездері ауруларының алдын алу» тақырыбына арналды.

Спикерлердің құрамында облыстық денсаулық сақтау саласының жетекші мамандары болды:

 - Кардиологиялық орталығының директоры Гүлжанат Ертайқызы Джакова, жүрек-қан тамырлары ауруларының алдын алу, қан қысымын бақылау, жүрек-қан тамырлары ауруларының белгілерін ерте анықтау және медициналық көмекке жүгіну жолдары туралы ұсыныстарымен бөлісті;

- Онкодиспансердің диспансерлік бөлімшесінің меңгерушісі Сергей Владимирович Борисенко, сүт безі обыры мен ұрпақты болу жүйесінің қатерлі ісігін ерте диагностикалаудың маңыздылығы туралы айтты;

Екібастұз қаласындағы №3 емхананың меңгерушісі Тоғжан Қабылтаева әйелдер денсаулығының негізгі аспектілеріне тоқталып, жүйелі түрде профилактикалық тексерулер мен скринингтік бағдарламалардың қажеттігін айтты.

Жоба ерте диагностика және алдын алу шаралары туралы хабардарлықты арттыруға, әйелдер денсаулығына қамқорлық мәдениетін қалыптастыруға және әйелдер тек жұмыс дағдыларын ғана емес, сонымен қатар өз денсаулығына да қамқорлық жасайтын компанияларда қолайлы орта құруға бағытталған. Біз аймақтағы әйелдер денсаулығын сақтауға және жақсартуға көмектесетін бастамаларды қолдауды жалғастырамыз.

Оқиға 2004 жылы ДДҰ инсультты жаһандық індет деп жариялаған кезде басталды, ал 2006 жылы бұл Күнді белгілеген Дүниежүзілік инсульт ұйымы құрылды.

Инсульт - бітеліп қалған артерия немесе тамыр қабырғасының жарылуы салдарынан миды қанмен қамтамасыз етудің бітелуі нәтижесінде жүйке жасушаларының зақымдануы немесе өлімі болатын жағдай. Бұл ми тінінің бір мезгілде зақымдалуымен және оның функцияларының бұзылуымен бірге жүретін ми қан айналымының тез дамып келе жатқан бұзылуы.

Жыл сайын әлемде инсульт салдарынан 6,7 миллион адам қайтыс болады. Бұрын инсульт негізінен 55 жастан асқан науқастарда болса, қазір жағдайлардың үштен бір бөлігі 50 жастан төмен адамдарда кездеседі.

ИНСУЛЬТТІҢ 6 СИМПТОМЫ, олар оқшауланған түрде де, бір-бірімен белгілі бір үйлесімде де пайда болуы мүмкін:

КЕНЕТТЕН ПАЙДА БОЛАДЫ:

Қолдың және/немесе аяқтың әлсіздігі, ұюы және сезімталдықтың жоғалуы (әдетте дененің бір жағында);

Ұю және/немесе бет асимметриясы;

Сөйлеудің бұзылуы (сөйлеу бұзылады, анық айтылмайды);

Бір немесе екі көздің көру қабілетінің бұзылуы (бұлыңғыр көру, қос көру);

Жаяу жүрудің қиындауы, бас айналуы, тепе-теңдік пен координацияның жоғалуы;

Өте қатты бас ауруы.

ИНСУЛЬТ ТУДЫРУЫ МҮМКІН ФАКТОРЛАР,

Инсульт белгілерін дереу тану маңызды; емдеу неғұрлым тезірек басталса, соғұрлым қалпына келтіру жақсы болады.

Егер инсультке күдік туындаса, жедел жәрдем бригадасын шақырыңыз.

Инсульт басталғаннан кейін 3-4,5 сағат ішінде алғашқы көмек көрсету маңызды.

Инсульттің алдын алу:

Қан қысымын бақылау.

Темекі шегуден бас тарту.

Тұзды тағамдарды азайту.

Көкөністер мен жемістерді көбірек жеп, қант пен қаныққан жануар майын қоспау.

Алкогольден аулақ болыңыз. Алкогольді ішкеннен кейінгі алғашқы сағаттарда инсульт қаупі ең жоғары.

Қандағы холестерин деңгейін бақылау.

Спортпен шұғылдану. Тіпті орташа жаттығулар – серуендеу немесе велосипедпен жүру – жүрек-қан тамырлары ауруларының, соның ішінде инсульттің даму қаупін азайтады.

Тұрақты жұмыс-демалыс кестесін сақтау.

Стресске төзімділікті арттыру.